Roken wordt sterk ontmoedigd in Nederland.

Wie het afgelopen jaar gezellig een sigaretje / saffie / peuk / shaggie [sjekkie] wou opsteken, werd om de oren geslagen met wijsheden als: roken veroorzaakt hart- en vaatziekten, longkanker en huidveroudering; roken schaadt je eigen gezondheid en die van mensen om je heen; roken maakt impotent; rokers sterven jonger; roken leidt tot een langzame, pijnlijke dood.

Deze harde waarschuwingen staan zwart op wit op beide zijden van het pakje sigaretten of shag, in de vorm van een niet te negeren rouwadvertentie. 
Resultaat: ongeveer eenderde van de rokende jongeren tussen de 13 en 18 jaar is minder gaan roken (daarentegen: 1 op 5 doet een hoesje of een alternatieve sticker over de waarschuwing heen en 1 op 20 jongeren is de collectie waarschuwingen gaan verzamelen). Van alle rokende Nederlanders zegt bijna 9 procent minder vaak een sigaret op te steken (NIPO in opdracht van Defacto).

Toch rookt vandaag nog 30 procent van de Nederlandse mannen en 27 procent van de vrouwen (CBS). Het wordt hen de komende jaren niet gemakkelijk gemaakt. Hieronder een overzicht van de wetswijzigingen inzake roken en rookwaar, de verkoop van tabakswaar en reclame en sponsoring voor rookwaren.

Roken
Roken is verboden in ruimtes voor algemeen gebruik (gangen, wachtruimtes, kantines) van openbare gebouwen en in vliegtuigen. In horecagelegenheden zijn vaak afzonderlijke ruimtes voorzien voor rokers en niet-rokers. In ‘gemengde’ ruimtes of als je ergens op bezoek bent, kan je beter eerst vragen of het de anderen stoort als je rookt. Het is een trend om roken ‘asociaal’ te vinden.

Op 1 januari 2004 is de wet van kracht gegaan op rookvrij personenvervoer en op een rookvrije werkplek. Dat wil zeggen dat de rokerscoupés in treinen verdwijnen, dat je niet meer mag roken op perrons, bij haltes en in stationshallen en dat de sigaretpauze op je werk (zowel bij overheid als in de privé-sector) tot het verleden behoort.

Rookwaar
Sinds mei 2002 moet op elk pakje een waarschuwing staan die de helft van de oppervlakte van het pakje in beslag neemt. Ook moet het teer-, nicotine- en koolmonoxide-gehalte op het pakje worden vermeld. 
Vanaf 1 januari 2004 mogen geen sigaretten meer worden verkocht die meer dan 10 mg teer, 1 mg nicotine en 10 mg koolmonoxide bevatten.

Verkoop
Vanaf januari 2003 is er een verkoopverbod aan jongeren onder de 16 jaar. Wil je ‘sigaretten trekken’ uit een automaat, dan moet je eerst je bankpas invoeren die voorzien is van een ‘agekey’ of ‘agechip’ – een code die je leeftijd aangeeft. Je kan die laten installeren bij je bank. 
Ook vanaf 2003 is er een verkoopverbod op verpakkingen met minder dan 19 stuks rookwaar. 
Er mogen geen sigaretten meer verkocht worden in gebouwen van algemeen belang (ook niet in automaten).

Tabakswaar mag niet meer gratis worden verspreid.

Reclame en sponsoring
Vanaf 2003 is er een reclameverbod en verbod op sponsoring van kracht in de media, in bushokjes en op internet. De auto- en motorsportcircuits in Zandvoort en Assen mogen nog tot 2006 takaksreclame maken bij internationale races.