Wil je dezelfde rechten en plichten als een Nederlander (bijvoorbeeld kunnen deelnemen aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer), of wil je onbeperkt in Nederland verblijven zonder gedoe met verblijfsvergunningen, dan kan je kiezen voor naturalisatie. Dat wil zeggen dat je de Nederlandse nationaliteit aanneemt en je je Belgische nationaliteit zonder uitzondering verliest.

Hieronder een samenvatting van de voorwaarden en procedures zoals die op de website van de Immigratie- en Naturalisatiedienst te vinden zijn. Vanaf 1 september 2003 lees je elders op deze website hoe het er in de praktijk aan toe gaat, in het weblog van naturaliserende Belg in Nederland Erik Heirbaut.

Voorwaarden
Om de Nederlandse nationaliteit aan te vragen, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen.

• je bent vanaf je geboorte in Nederland of sinds je toelating tot Nederland altijd in het bezit geweest van een geldige verblijfsvergunning;

• je woont minstens 5 jaar in Nederland, de Nederlandse Antillen of Aruba of;
– je woont minimaal 3 jaar samen in Nederland met dezelfde Nederlandse partner of;
– je bent minimaal 3 jaar getrouwd of hebt geregistreerd partnerschap en voert een huishouden met dezelfde Nederlander. Bij dit laatste maakt het niet uit of je in Nederland woont, als je op het moment van de aanvraag maar niet in België woont (of eventueel een ander land waar je de nationaliteit van hebt).

• je bent 18 jaar of ouder;

• je hebt een verblijfsvergunning voor een niet-tijdelijk verblijfsdoel, zoals gezinshereniging of arbeid in loondienst;

• je bent voldoende ingeburgerd en je spreekt en begrijpt Nederlands. In principe ben je verplicht de naturalisatietoets af te leggen om dat te bewijzen, ook al is Nederlands je moedertaal. Er zijn slechts 2 uitzonderingen: als je al lang in Nederland woont (en je komt in aanmerking voor de optie- regeling) of als je vrijgesteld wordt op basis van gevolgd onderwijs in Nederland. Vlaams onderwijs wordt op dit vlak niet erkend in de Nederlandse Onderwijswetgeving. Je kan niet vrijgesteld worden op basis van het succesvol afronden van een inburgeringcursus want Belgen hoeven deze cursus niet te volgen en kunnen bijgevolg ook niet op grond daarvan vrijgesteld worden (we verzinnen het niet!). Wel kan je een staatsexamen “Nederlands als Tweede Taal” niveau NT2, Programma I of II afleggen waarna je, als je slaagt, automatisch vrijgesteld bent van de naturalisatietoets. Deze examens worden georganiseerd door de Informatie Beheer Groep (voor informatie, zie de NT2 site). Meer hierover vind je in brochures die je kan bestellen of downloaden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst.

• je hebt de laatste 4 jaar geen gevangenisstraf, leer- of taakstraf of hoge geldboete gekregen.

Documenten
Je hebt bij je naturalisatie-aanvraag de volgende documenten nodig:

• een geldig paspoort (heb je geen Belgisch paspoort dan moet je dat dus eerst aanvragen!);

• een geldige verblijfsvergunning;

• geboorteakte (te verkrijgen bij de Belgische gemeente waar je bij je geboorte bent ingeschreven);

• huwelijksakte (als je Nederlander wil worden vanwege huwelijk met een Nederlander en als het huwelijk in het buitenland gesloten is);

• een bewijs dat je 3 jaar of langer samenleeft met een Nederlander, als je op die basis naturaliseert;

• een bewijs naturalisatietoets of vergelijkbaar diploma.
Het aanvraagformulier wordt ingevuld door een medewerker van de afdeling Burgerzaken van je gemeente. Je kan tegelijk je kinderen laten naturaliseren. Hun namen worden op het formulier ingevuld. Kinderen vanaf 12 jaar moeten hun handtekening zetten onder de aanvraag.

De ambtenaar stelt na onderzoek van je gegevens een advies op, dat samen met je dossier naar de IND gaat. Die beoordeelt je aanvraag. Wordt je aanvraag ingewilligd, dan wordt die ondertekend door de Koningin en krijg je een brief van de IND waarin staat dat je de Nederlandse nationaliteit krijgt. Je verliest dan je Belgische nationaliteit. 
Woon je al lange tijd in Nederland, ben je hier geboren of ben je oud-Nederlander, dan geldt een andere. ‘optie’-regeling. Hierover lees je alles op de website van de IND. 
Per e-mail vragen stellen aan de IND kan ook, maar hou er rekening mee dat het drie weken en zelfs langer kan duren voor je antwoord krijgt.