Luilak
Luilak, beddezak, 
staat om negen uren op! 
Negen uren, hallef tien, 
kan de luilak nog niet zien.

In een cultuur die zowat ontworpen is op de tekentafel van de heer Calvijn, moeten luilakken grondig aangepakt worden. Bij voorkeur op de eerste dag van een lang weekend…

De zaterdag voor Pinksteren – dit jaar dus 7 juni – wordt ‘Luilak’ gevierd. Geen echte feestdag, eerder een kwajongensdag zoals 1 april.

Op die dag worden langslapers en telaatkomers openlijk bespot. Ze worden met het gerammel van kookpotten en gezangen wakker geschud (vanaf vijf uur in de ochtend!), hun ramen worden beklad met zeep of krijt, er wordt belletjetrek gespeeld en er worden briefjes waarop ‘luilak’ staat in de brievenbussen gedumpt. Wie op ‘Luilak’ het laatst opstaat, kan zijn zonde afkopen door te trakteren op ‘luilakbollen’.

Luilak is een goeie ouderwetse traditie die dateert uit de negentiende eeuw. Ondanks vele pogingen om de viering in heel Nederland ingang te doen vinden, heeft Luilak eigenlijk alleen in de Zaanstreek enige betekenis verworven.

Tegenwoordig blijft er van de traditie nog weinig over. In Haarlem wordt nog elk jaar een bloemenmarkt gehouden in de nacht van vrijdag op zaterdag. In en om het Amsterdamse zijn er een aantal jongeren- en buurthuizen die een evenement opzetten rond Luilak. Hier en daar krijg je Luilakkorting in winkels: wie er vroeg genoeg bij is, betaalt minder. En kijk, daar wil een Nederlander de wekker wel eens voor zetten…